กลอนแม่เหล็กไม่ล็อคหลังติดตั้งไปสักระยะ? วิเคราะห์สาเหตุจาก “ประตู” แบบมืออาชีพ 

การติดตั้งชุดกลอนแม่เหล็ก (Magnetic Lock) ร่วมกับระบบสแกนใบหน้า ลายนิ้วมือ และคีย์การ์ด เป็นโซลูชันยอดนิยมในอาคารสำนักงาน โรงงาน และคลินิก เพราะใช้งานสะดวกและควบคุมสิทธิ์ได้แม่นยำ โดยเฉพาะรุ่นแรงยึด 600 ปอนด์อย่าง LZ-600 ที่รองรับประตูบานผลักได้ดี

อย่างไรก็ตาม ปัญหาที่พบได้บ่อยหลังใช้งานไป 3–12 เดือนคือ “กลอนไม่ล็อคเป็นบางครั้ง” ทั้งที่ตอนติดตั้งใหม่ ๆ ใช้งานได้ปกติ หลายคนมักสงสัยเรื่องไฟหรือบอร์ดควบคุมก่อน แต่จากประสบการณ์หน้างานจำนวนมาก พบว่า สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากตัวประตูและอุปกรณ์ประกอบบาน ที่เปลี่ยนสภาพไปตามการใช้งาน

บทความนี้จะวิเคราะห์เชิงลึก “สาเหตุจากประตู” ที่ทำให้กลอนแม่เหล็กไม่ล็อค พร้อมแนวทางตรวจสอบและแก้ไขอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อให้ช่างและผู้ดูแลระบบสามารถแก้ปัญหาได้ตรงจุด

ทำความเข้าใจหลักการทำงานของกลอนแม่เหล็ก (Maglock)

กลอนแม่เหล็กเป็นระบบ Fail-Safe หมายความว่า “ต้องจ่ายไฟจึงจะล็อค” เมื่อไฟเข้าตัวแม่เหล็กจะสร้างแรงดูดให้แผ่น Armature (แผ่นเหล็กบนบานประตู) แนบสนิทกับหน้าแม่เหล็ก แรงยึดจึงเกิดเต็มประสิทธิภาพ

เงื่อนไขสำคัญที่ทำให้ล็อคแน่น:

1. หน้าแม่เหล็กกับแผ่น Armature แนบเต็มผิว

2. ไม่มีช่องว่าง (Air Gap) แม้เพียง 1–2 มม.

3. บานประตู หยุดนิ่งสนิท ไม่ถูกแรงดึงสวน

ดังนั้น หากมีสิ่งใดทำให้แนวระนาบของบานเปลี่ยน หรือทำให้บาน “ไม่ปิดสนิททุกครั้ง” จะเกิดอาการล็อคไม่ติดแบบสุ่มทันที

สาเหตุหลักจาก “ตัวประตู” ที่ทำให้กลอนไม่ล็อค

1) ประตูตก (Door Sagging) — สาเหตุยอดฮิตอันดับต้น ๆ

ทำไมประตูตกถึงทำให้ล็อคไม่ติด?

เมื่อใช้งานไปสักระยะ น้ำหนักบานจะดึงบานพับลง ทำให้บาน “ตก” ลงเพียง 2–5 มม. แม้ดูเหมือนน้อย แต่สำหรับกลอนแม่เหล็ก นั่นเพียงพอให้หน้า Armature เยื้องตำแหน่ง จากแม่เหล็ก

ผลที่เกิด:

• ปิดแรง ๆ อาจล็อคติด

• ปิดเบา ๆ จะไม่แนบสนิท

• ล็อคติดบ้าง ไม่ติดบ้าง

ปัจจัยที่ทำให้ประตูตกเร็ว

• บานกระจกเต็มบาน

• บานอลูมิเนียมขนาดใหญ่

• บานกว้างเกิน 90 ซม.

• ใช้งานวันละหลายร้อยครั้ง

• วงกบไม่แข็งแรงพอ

วิธีตรวจสอบหน้างาน

• สังเกตช่องว่างด้านบน/ล่างไม่เท่ากัน

• ยกบานขึ้นเล็กน้อยแล้วลองปิด หากล็อคติดทันที = บานตก

• ตรวจดูรอยขูดที่พื้นหรือธรณี

แนวทางแก้ไข

• ปรับระดับบานที่บานพับ

• เปลี่ยนเป็นบานพับรับน้ำหนักสูง (Heavy Duty)

• เสริมแผ่นรอง (Shim) ที่ตำแหน่ง Armature

2) บานพับสึกหรือหลวม (Hinge Wear)

บานพับคือจุดรับน้ำหนักทั้งหมดของประตู หากแกนพับสึกหรือสกรูคลาย จะเกิด “ระยะฟรี” ทำให้บานแกว่งเล็กน้อย

อาการที่พบ

• ต้องดันเพิ่มถึงจะล็อค

• บานโยกขึ้นลงได้เล็กน้อย

• ล็อคติดเฉพาะตอนบานหยุดนิ่งจริง ๆ

ทำไมจึงทำให้ล็อคไม่ติด?

เพราะหน้า Armature ไม่อยู่ในระนาบเดียวกับแม่เหล็กตลอดเวลา เมื่อมีแรงกด/แรงดึงเล็กน้อย ระยะสัมผัสจะเปลี่ยนทันที

วิธีแก้

• ขันสกรูใหม่ทั้งหมด

• เปลี่ยนบานพับ

• เสริมเพลทด้านในวงกบเพื่อเพิ่มความแข็งแรง

3) โช้คประตู (Door Closer) คือปัจจัยที่หลายคนมองข้าม

โช้คประตูมีผลอย่างมากต่อประสิทธิภาพกลอนแม่เหล็ก โดยเฉพาะประตูบานผลัก

กรณีที่พบบ่อย

โช้คปิดเร็วเกินไป

• ประตูกระแทก

• Armature กระเด้งเล็กน้อย

• เกิดช่องว่างชั่วขณะ ทำให้ล็อคไม่แนบ

โช้คปิดช้าเกินไป

• บานไม่สนิท 100%

• ค้างอยู่ 1–2 มม.

• แม่เหล็กดูดไม่เต็มแรง

โช้คเสื่อมสภาพ

• แรงดันน้ำมันลด

• บานหยุดไม่ตรงตำแหน่งเดิมทุกครั้ง

• ล็อคติดบ้าง ไม่ติดบ้าง

วิธีทดสอบง่าย ๆ

• ปิดประตูช้า ๆ ดูว่าหยุดสนิทเองหรือไม่

• หากต้องดันเพิ่ม = โช้คมีปัญหา

• ลองถอดแขนโช้คชั่วคราวแล้วควบคุมบานเอง หากล็อคดีขึ้น แสดงว่าโช้คเป็นสาเหตุ

4) วงกบบิดตัว (Frame Warping)

ในอาคารที่มีการทรุดตัวเล็กน้อย หรือใช้อะลูมิเนียมบาง วงกบอาจเบี้ยวได้

อาการ

• ตอนเช้าล็อคได้ ตอนบ่ายไม่ติด

• อุณหภูมิสูงมีผล

กลไกที่เกิด

วงกบเบี้ยว → หน้าแม่เหล็กเอียง → Armature ไม่แนบเต็มผิว

วิธีตรวจ

• ใช้ระดับน้ำวัดแนวตั้ง

• ใช้เหล็กฉากวัดมุม 90 องศา

• ตรวจช่องว่างซ้าย-ขวา

5) การขยายตัวของวัสดุตามอุณหภูมิ

อลูมิเนียมสามารถขยายตัวได้ 2–3 มม. ต่อเมตรในสภาพอากาศร้อนจัด

ผลกระทบ:

• ตำแหน่ง Armature เปลี่ยนเล็กน้อย

• เกิด Air Gap โดยไม่รู้ตัว

• พบอาการเฉพาะช่วงบ่ายหรือหน้าร้อน

6) การติดตั้ง Armature ไม่ถูกหลัก

หลายครั้งช่างขัน Armature แน่นเกินไป

หลักที่ถูกต้อง

Armature ควร “ขยับได้เล็กน้อย” เพื่อปรับตัวเข้าหาแม่เหล็กเอง

หากขันแน่นเกิน:

• เมื่อบานเอียงเพียงเล็กน้อย

• หน้าไม่แนบ

• ล็อคไม่ติดบางครั้งทันที

7) แรงดันอากาศและแรงลม

ในพื้นที่ติดแอร์หรือมีแรงดันต่างกันสองฝั่ง เช่น ห้อง Server หรือคลินิก

แรงดันสามารถ:

• ดันบานสวนทิศแม่เหล็ก

• สร้างช่องว่าง 1–2 มม.

• ทำให้ล็อคไม่เต็มแรง

ขั้นตอนตรวจสอบประตู

1. ปิดประตูช้า ๆ ดูว่าหยุดสนิทเองหรือไม่

2. ใช้มือดันเพิ่มเล็กน้อย → หากล็อคทันที = Alignment ผิด

3. ขยับบานขึ้น-ลง ตรวจดูระยะฟรี

4. ตรวจสปีดโช้ค

5. คลาย Armature ให้มีระยะขยับเล็กน้อย

6. ตรวจแนวระดับวงกบ

สรุปเชิงเทคนิค

กรณี กลอนแม่เหล็กไม่ล็อคเป็นบางครั้ง หลังติดตั้งไปแล้วระยะหนึ่ง

มากกว่า 70–80% ของเคส เกิดจาก “สภาพบานประตูเปลี่ยน” ไม่ใช่ตัวกลอนเสีย

โดยสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ:

• ประตูตก

• โช้คประตูเสื่อม

• บานพับเริ่มหลวม

• Armature ติดตั้งไม่ถูกต้อง

ก่อนเปลี่ยนกลอนใหม่ ควรตรวจสอบโครงสร้างบานให้ครบทุกจุด เพราะการแก้ที่ต้นเหตุจะช่วยยืดอายุระบบ และลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงในระยะยาว

คำแนะนำสำหรับเจ้าของอาคาร

• ตรวจสอบบานทุก 6 เดือน

• ใช้บานพับเกรดอุตสาหกรรมกับประตูหนัก

• เลือกโช้คที่รองรับน้ำหนักบานจริง

• อย่าขัน Armature แน่นเกินไป

• บันทึกเวลาที่เกิดปัญหา เพื่อดู Pattern